سلام ، در جلسه ی 69 خانه ی ترانه ی اصفهان دو ترانه از اردلان سرفراز و یک ترانه ازدکتر افشین یداللهی از کاست شهر چشمات با صدای محمد امین الرعایا را بررسی می کنیم . در ضمن به زودی خبر های خوشی داریم برای تمامی دوستان همراه ، منتظر باشید .
ترانه : هزار و یک شب
ترانه سرا : اردلان سرفراز
موسیقی : فرید زلاند
خواننده : ابراهیم حامدی
اگر چه جای دل دریای خون در سینه دارم ...
ولی در عشق تو دریایی از دل کم میارم !
اگر چه رو به رویی مثل آیینه با من
ولی چشمام بسَم نیس ، برای سیر دیدن !
نه یک دل ، نه هزار دل
همه دلهای عالم ...
همه دلها رو می خوام
که عاشق تو باشم !
تویی عاشق تر از عشق ، تویی شعر مجسم !
تو باغ قصه از تو ، سحر گل کرده شبنم !
تو چشمات خواب مخمل ، شراب ناب شیراز !
هزار میخونه آواز ، هزار و یک شب راز !
می خوام تو رو ببینم ، نه یک بار ، نه صد با ر ،
به تعداد نفسهام !
برای دیدن تو ، نه یک چشم ، نه صد چشم ،
همه چشما رو می خوام !
تو رو باید مث گل ، نوازش کرد و بویید ...
با هر چی چشم تو دنیاس ، فقط باید تو رو دید !
تو رو باید مث ماه رو قله ها نگاه کرد !
با هر چی لب تو دنیاس ، تو رو باید صدا کرد !
می خوام تو رو ببینم ، نه یک بار ، نه صد با ر ،
به تعداد نفسهام !
برای دیدن تو ، نه یک چشم ، نه صد چشم ،
همه چشما رو می خوام !
ترانه : نازنین
ترانه سرا : اردلان سرفراز
موسیقی :
خواننده : داریوش اقبالی
ای نازنین ، ای نازنین !
در آینه ما را ببین !
از شرم این صد چهره ها ،
در آینه افتاده چین !
از تند باد حادثه ...
گفتی که جان در برده ایم !
اما چه جان در بردنی؟
دیریست که در خود مرده ایم !
ای نازنین ، ای نازنین !
در آینه ما را ببین !
از شرم این صد چهره ها ،
در آینه افتاده چین !
اینجا به جز درد و دروغ ...
همخانه ای با ما نبود !
در غربت من ، مثل ِ من ...
هرگز کسی تنها نبود !
عشق و شعور و اعتقاد ،
کالای بازار کساد !
سوداگران در شکل دوست ...
بر نارفیقان شرم باد !
هجرت سرابی بود و بس ...
خوابی که تعبیری نداشت!
هر کس که روزی یار بود ...
اینجا مرا تنها گذاشت !
من با تو گریه کرده ام ...
در سوگ همراهان خویش ...
آنان که عاشق مانده اند ...
در خانه بر پیمان خویش !
ای مثل من در خود اسیر ...
لیلای من با من بمیر !
تنها به یمن مرگ ما ...
این قصه می ماند به جا !
ترانه : سهم تو
ترانه سرا : افشین یداللهی
موسیقی : امید حجت
خواننده : محمد امین الرعایا
همیشه سهم تو شده ، جدایی و در به دری ...
من نمی دونم واسه چی ، از خیر من نمی گذری ؟!
بسکه می گی عاشقتم ، به جون تو خسته شدم !
دروغ می گه هر کی می گه ، من به تو دلبسته شدم !
با چه زبون بهت بگم ، قصه ی ما به سر رسید ؟!
این مث روز ِ روشنه ، اما چشای تو ندید !
می دونی عشق یه سره ! خستگی و دردسره !
وقتی یکی بخوابه و اون یکی خوابش نبره !
ناله نداره عاشقی ، اون که تو داری عادته !
هر چی که می کشی بدون ، تقصیر قلب سادته !
سر به سر خودت نذار ، بازی دیگه تموم شده ...
تا وقتی غصه می خوری ، عمر خودت حروم شده !
با تشکر از همراهی شما ، تا جلسه ی بعدی ، خدانگهدار ...
در جلسه ی 68 خانه ی ترانه اصفهان ، به پیشنهاد یکی از اعضا ترانه ای از شهیار قنبری به نام " حرف " و ترانه ی " پرنده ی مهاجر " از ایرج جنتی عطایی را به گفتگو خواهیم نشست ، در قسمت موسیقی غربی نیز ترانه ای با نام " beauty of gray " بررسی خواهد شد که برخی از تعاریف ترانه ی غربی بر اساس این ترانه در جلسه مطرح خواهند شد .
ترانه : حرف
ترانه سرا : شهیار قنبری
خواننده : فایقه آتشین
آهنگساز : واروژان
تنظیم : واروژان
اگه سبزم ، اگه جنگل ، اگه ماهی ، اگه دریا ...
اگه اسمم همه جا هست ، روی لب ها ، تو کتابا ...
اگه رودم ، رود " گنگ ام " ، مث بودا اگه پاک ...
اگه نوری به صلیب ام ، اگه گنجی زیر خاک ...
واسه تو قد یه برگم !
پیش تو راضی به مرگم !
اگه پاکم مث معبد ، اگه عاشق مث هندو ...
مث بندر واسه قایق ، مث قایق واسه پارو ...
اگه عکس " چهل ستون " ام ، اگه شهری بی حصار ...
واسه آرش تیر آخر ، واسه جاده یه سوار ...
واسه تو قد یه برگم !
پیش تو راضی به مرگم !
اگه قیمتی ترین سنگ زمینم ...
توی تابستون دستای تو برفم !
اگه حرفای قشنگ هر کتابم ...
برای اسم تو چند تا دونه حرفم !
اگه سیلم ، پیش تو قد یه قطره !
اگه کوهم پیش تو قد یه سوزن !
اگه تن پوش بلند هر درختم ...
پیش تو اندازه ی دکمه ی پیرهن !
اگه تلخی مث نفرین ، اگه تندی مث رگبار ...
اگه زخمی زخم ِ کهنه ، بغض ِ یک در روبه دیوار ...
اگه جام شوکرانی ، تو عزیزی مث آب !
اگه ترسی ، اگه وحشت ، مث مردن توی خواب !
واسه تو قد یه برگم !
پیش تو راضی به مرگم !
ترانه : پرنده ی مهاجر
ترنه سرا : ایرج جنتی عطایی
خواننده : داریوش اقبالی
آهنگساز : صابر راستین
اي پرنده يِ مهاجر ، اي پُر از شهوتِ رفتن!
فاصله قَدِ يه دنياس ، بين دنيايِ تو با من!
تو رفيقِ شاپَركها ، من تو فكرِ گَلَّمونَم!
تو پِيِ عَطرِ گُلِ سرخ ، من حريصِ بويِ نونَم!
دنيايِ تو بينهايت ، همه جاش مهمونيِ نور!
دنياي من يه كَفِ دست ، روي سقف سردِ يك گور!
من دارم تو آدمكها ميميرم ، تو بَرام از پريا قصه ميگي!!
من تويِ پيله يِ وحشت ميپوسم ، بَرام از خنده چرا قصه ميگي؟!
كوچه پس كوچه يِ خاكي ، در و ديوار شكسته!
آدمايِ روستايي ، با پاهاي پينه بسته!
پيش تو يه عكس تازهَ س ، واسه آلبومِ قديمي!
يا شنيدن يه قصهَ س ، از يه عاشق صَميمي!
براي من زندگيمه ، پُرِ وسوسه ، پُرِ غم!
يا مثل نفس كشيدن ، پُرِ لذَّتِ دمادَم!
اي پرنده يِ مهاجر ، اي همه شوقِ پريدن!
خستگي يه كوله بارِ ، روي رخوت تن من!
مثل يك پلنگ زخمي ، پُرِ وحشتِ نگاهم!
ميميرم اما هنوزم ، دنبال يه جون پناهم!
من دارم تو آدمكها ميميرم ، تو بَرام از پريا قصه ميگي!!
من تويِ پيله يِ وحشت ميپوسم ، بَرام از خنده چرا قصه ميگي؟!
نبايد مثل يه سايه ، زير پاها زنده باشيم !
مثل چتر خورشيد بايد ، روي برج دنيا واشيم!×
ترانه : Beauty of gray
آلبوم : Mental jewelery
گروه : : Live
Verse , Bridge , Pre Chorus , Chorus
اينها تعاريفي هستند كه متاسفانه در موسيقي و ترانه فارسي كمتر بدان بها داده شده . ما با استفاده از يك ترانه اين مفاهيم را توضيح خواهيم داد و توضيحاتي ميان ارتباط اين ساختارها با آهنگ سازي و ترانه نويسي خواهيم داد .
مدل ذيل يك مدل نسبتاً استاندارد در ترانه نويسي است . ساير مدل هاي پر كاربرد نيز در جلسه ذكر خواهد شد .
با شناخت اين ساختار و مدل ها , يك ترانه سرا مي تواند با استفاده از ذوق و خلاقيت خود ساختار و حتي فرم هاي جديد درست كند .
if i told you he was your brother
we could reminisce
then you would go about your day
if i said you ought to give him
some of your water
you'd shake your canteen and walk away
the perception that divides you from him
is a lie
for some reason you never asked why
this is not a black and white world
you can't afford to believe in your side
this is not a black and white world
to be alive
i say that the colors must swirl
and i believe
that maybe today
we will all get to appreciate
the beauty of gray
if i told you that she was your mother
we could analyze the situation and be gone
if i said you ought to give her
some of your water
your eyes would light up like the dawn
the perception that divides you from her
is a lie
for some reason you never asked why
this is not a black and white world
you can't afford to believe in your side
this is not a black and white world
to be alive
i say the colors must swirl
and i believe
that maybe today
we will all get to appreciate
the beauty of gray
look into your eyes
no daylight
new day now
آگه بهت مي گفتم اون برادرت بود
مي تو نستيم خاطرات ِ خوبُ مرور كنيم
بعدش تو ميرفتي سراغ كار خودت
اگه بهت مي گفتم تو بايد
يه كم از آبت رو بهش بدي
تو قمقمتو تكون ميدادي و راهتو ميكشيدي ميرفتي
منطقي كه تو رو از اون جدا مي كنه
يه دروغه
واسه دلايلي كه تو هيچ وخ از خودت نپرسيدي چرا
اين يه دنيا ي سياه و سفيد نيس
تو نمي توني خودتو قبول داشته باشي
اين يه دنيا ي سياه و سفيد نيس
واسه زنده موندن
من ميگم كه رنگا بايد يه چرخ بخورن
و من ايمان دارم
كه شايد امروز
ما همه درك خواهيم كرد
زيبايي خاكستري رو
اگه بهت مي گفتم اون مادرت بود
ما مي تونستيم وضعيت ُ بررسي كنيم و بريم
اگه بهت مي گفتم تو بايد
يه كمي از آبت بهش بدي
برق از چشمات مثل سپيده دم مي پريد
منطقي كه تو رو از اون جدا مي كنه
يه دروغه
واسه دلايلي كه تو هيچ وخ از خودت نپرسيدي چرا
اين يه دنيا ي سياه و سفيد نيس
تو نمي توني خودتو قبول داشته باشي
اين يه دنيا ي سياه و سفيد نيس
واسه زنده بودن
من ميگم كه رنگا بايد يه چرخ بخورن
و من ايمان دارم
كه شايد امروز
ما همه درك خواهيم كرد
قشنگي خاكستري رو
به چشمات كه نگاه مي كنم
روشنايي روز نمي بينم
حالا روزي تازه ست
به امید دیدار
با سلام خدمت دوستان و همراهان ، در جلسه ی 67 خانه ی ترانه ی اصفهان ، مورخ 15/8/1385 ، دو ترانه ی به یاد ماندنی از " اردلان سرفراز " را دوره می کنیم . همچنین پیرو برنامه ها ی جلسات گذشته به بررسی یک نقد ترانه نیز خواهیم پرداخت ، نقد این هفته بر روی ترانه ی " لوند " سروده ی " ایرج جنتی عطایی " است که توسط چهار تن از اعضای خانه ترانه نوشته شده است . با ما باشید :
ترانه : صدای بارون
ترانه سرا : اردلان سرفراز
موسیقی : بابک افشار
خواننده : ستار
بوی موهات زیر بارون ، بوی گندم زار نمناک !
بوی ِ سبزه زار خیس ، بوی خیس تن ِ خاک !
جاده های مهربونی ، رگای ِ آبی ِ دستات !
غم ِ بارون ِ غروب ، ته ِ چشمات ، تو صدات !
قلب تو شهر گُل ِ یاس ، دست ِ تو بازار خوبی !
اشک ِ تو بارون ِ روی ، مَرمَر ِ دیوار ِ خوبی !
ای گل آلوده گُل ِ من ، ای تن آلوده ی ِ دل پاک !
دل تو قبله ی این دل ، تن تو ارزونی خاک !
بوی موهات زیر بارون ، بوی گندم زار نمناک !
بوی شوره زار خیس ، بوی خیس تن ِ خاک !
یاد بارون و تن تو ، یاد بارون و تن خاک !
بوی گل تو شوره زار ، بوی خیس تن خاک !
همیشه صدای بارون ، صدای پای تو بوده !
همدم تنهاییام ، قصه های تو بوده !
وقتی که بارون می باره ، تو رو یاد من میاره !
یاد گلبرگای ِ خیس ِ روی خاک شوره زاره !
ای گل آلوده گُل ِ من ، ای تن آلوده ی ِ دل پاک !
دل تو قبله ی این دل ، تن تو ارزونی خاک !
ترانه : شقایق
ترانه سرا : اردلان سرفراز
موسیقی : فرید زلاند
خواننده : داریوش اقبالی
دلم مثل دلت خون ِ ، شقایق !
چشام دریای بارون ِ ، شقایق !
مثل مردن می مونه دل بریدن ...
ولی دل بستن آسون ِ شقایق !
شقایق درد من یکی دو تا نیس !
آخه درد من از بیگانه ها نیس !
کسی خشکیده خون ِ من رو دستاش ...
که حتی یک نفس از من جدا نیس !
شقایق آی شقایق ، گل ِ همیشه عاشق !
شقایق اینجا من خیلی غریبم ...
آخه اینجا کسی عاشق نمی شه !
عزای عشق غصهَ ش جنس ِ کوهه ...
دل ِ ویرون ِ من از جنس ِ شیشه !
شقایق آخرین عاشق تو بودی
تو مردی و پس از تو عاشقی مرد !
تو رو آخر سراب ِ عشق و حسرت ...
ته ِ گلخونه های بی کسی برد !
شقایق آی شقایق ، گل ِ همیشه عاشق !
دویدیم و دویدیم و دویدیم ...
به شب های پر از قصه رسیدیم !
گره زد سرنوشتامونو تقدیر
ولی ما عاقبت از هم بریدیم !
شقایق جای تو دشت ِ خدا بود !
نه تو گلدون ، نه توی ِ قصه ها بود !
حالا از تو فقط این مونده باقی ...
که سالار تموم ِ عاشقایی !
شقایق آی شقایق ، گل ِ همیشه عاشق !
نقدی بر ترانه ی " لوند " ، سروده ی " ایرج جنتی عطایی "
ترانه ای برای همه
ترانه ای برای همه
مدت هاست شاهد به بازار آمدن آلبوم ها و ترانه هایی هستیم که کلام نا پخته ی خود را پلی می دانند به سمت برقراری ارتباط با عموم طبقات سنی جامعه . ترانه هایی که خود را teenage می نامند و با تکیه بر تنظیم های(arrangement) آنچنانی و کلیپ های آنچنانی تر !! بازار ترانه و موسیقی را در دست گرفته و موجب پایین آمدن سطح سلیقه ی جامعه مخاطب این گونه از ترانه شده اند . همه ی ما ترانه ی «ماچ» را شنیده ایم ، همینطور «pop corn» رو و ... .
موضوع وقتی غم انگیز تر می شود که خوانندگان این ترانه در پاسخ به انتقادها می گویند : «جامعه این ترانه ها را می پسندد .»
(نگارنده ( نگارنده ها ) بر این باور است که ترانه ی teenage می تواند در کنار سادگی(ونه سطحی بودن!) از کلام محکم و استواری برخوردار باشد و به این ترتیب است که این نوع ترانه می تواند باعث ارتقا سلیقه ی مخاطب عام بشود .)
بیش از یک سال پیش ودرست هم زمان با اوج گرفتن این دسته از ترانه ها بود که آلبوم « یه قطره دریا» به بازار آمد . این آلبوم ترانه ای داشت به نام « لوند» با کلام «ایرج جنتی عطایی» . از همان ابتدا مشخص بود که هدف تهیه کنندگان آلبوم از ارایه ی این ترانه برقراری ارتباط با نسل نوتر مخاطب است و همچنین جا نماندن از بازار آن دوره ی ترانه ، که با زمزمه شدن آن در بین تمامی اقشار جامعه و حضور دلچسب وچشم گیرش در بازار آن روز ترانه به نظر می رسید که در نیل به این مهم موفق بوده اند . با توجه به این که «لوند» از منظر کلام دچار کاستی ها و نواقص ترانه هایی که در بالا به آن ها اشاره شد نبود و ترانه سرا برای برقراری این ارتباط گسترده از مواضع خود فروگذار نکرده و تن به سطحی گرایی نداده بودو همچنین با توجه به تکرار این تجربه توسط همین گروه در ترانه ی «ما همونیم» از آلبوم تازه انتشار یافته ی «به من چه» ما را بر آن داشت تا پس از گذشت این چند مدت از به بازار آمدن «لوند» به بازخوانی آن بپردازیم و عوامل موفقیت این ترانه را دوره کنیم :
تو از چرخش یک رقص ، تو خلوت شبانه
یا از متن یه تصویر ، لوند و دلبرانه
تو از کجا شکفتی ؟ تو از کجای قصه
که شب نیلوفری شه ، مثه دنیای قصه
از آفاق کدوم قصه شکفتی
که هم پرواز رویا نازنینی
که مثل شوق آزادی زلالی
مثه حس رهایی دلنشینی
شب از اسم تو گلبارون ، من از عطر عبور تو
نگاه آینه پر شد از ، گل سرخ حضور تو
ردای عشق پوشید ، شب خاکستری پوش
چراغون شد از آغاز ، حریم سرد آغوش
من و خاکستر شعر ، تو و گلباد روشن
به بادم دادی اما ، نجاتم دادی از من
ترانه ی «لوند» در سال 1381 در گیر و دار تولید آلبوم «یه قطره دریا» و احتمالا برای تبدیل شدن به اثری متفاوت تر از سایر ترانه های موجود در آلبوم سروده شده است .
این ترانه با یک سوال آغاز می شود . جملات سوالی دغدغه ی همیشگی ترانه های «ایرج جنتی عطایی» بوده اند . وی درآغاز چند ترانه دیگر نیز مشخصا از جملات سوالی استفاده می کند :
سبد
تن تو کو ؟ تن صمیمی تو کو ؟
خوابم یا بیدارم
خوابم یا بیدارم ؟ تو با منی با من
همراه و همسایه ، نزدیکتر از پیرهن
خاتون
کدوم عاشق ، کدوم شاعر ، کدوم مرد
تو رو دید و به یاد من نیفتاد ؟
چکاوک
کجای این جنگل شب پنهون میشی خورشیدکم ؟
پشت کدوم سد سکوت پر می کشی چکاوکم ؟
اما تفاوتی که آغاز این ترانه با ترانه های ذکر شده در بالا دارد شیوه ی مطرح شدن سوال است . به این ترتیب که بیت اول ترانه تنها به خلق تصاویری رویایی می پردازد و به تنهایی پرسش را برای مخاطب تکمیل نمی کند ، اما با شروع بیت دوم و نیم مصرع «تو از کجا شکفتی» ، بیت اول وجه پرسشی خود را به دست می آورد که این عمل ( کامل نبودن جمله در بیت اول ) ناباوری و بهت راوی از آمدن و شکفتن معشوق را به نمایش می گذارد . این ناباوری وقتی نمود بیشتری پیدا می کند که به واژه ی «قصه» به عنوان ردیف در بیت دوم این بند* توجه کنیم .
با رسیدن به بیت بعدی با پرسش دیگری روبه رو می شویم . سوالی از جنس پرسش اول که در تکمیل فرم ترانه نقش به سزایی دارد . به این ترتیب که تمامی ابیات بعد از بند اول منجر به ایجاد همین پرسش می شود . پرسشی بلند با این مضمون واحد :
«از آفاق کدوم قصه شکفتی که این گونه هستی ؟» . ترانه در سه مصراع پایانی بند دوم و بند های بعدی به تشریح همین چگونگی معشوق می پردازد و بدین ترتیب سعی در دقیق تر کردن پرسش خود دارد. پرسشی بلند که ترانه را به پایان می رساند و البته هیچ گاه به پاسخ نمی رسد .
یکی از مواردی که به ایجاد فرم مناسب در این ترانه منجر شده تغییر وزنهای به جا در کل ترانه است . ترانه در بند اول با وزن «مفاعیلُ فعولن» آغاز می شود و در بند آخر با همین وزن به پایان می رسد . در بندهای دوم و سوم و ، دو وزن جدید دیگر نیز تجربه می شود ، البته هر دوی این وزنها در بحر بند اول و آخر ترانه هستند : «مفاعیلُ مفاعیلُ فعولن» در بند دوم و «مفاعیلُ مفاعیلُ» در بند سوم . با توجه به اینکه این ترانه بر روی ملودی نوشته نشده است ، تجربه ی سه وزن در این چند بیت دست آهنگساز را برای مانور و ایجاد ملودی های متفاوت و پیشبرد ترانه باز گذاشته است .
نوع روایت ترانه ی «لوند» تا حدود زیادی وامدار فرم این ترانه می باشد . با دوباره خوانی ترانه می توان به این نتیجه رسید که «شکفتن معشوق» در جزء جزء این ترانه بی کم و کاست وجود دارد . همینطور برای باور پذیر شدن این روایت شاعر در اکثر ابیات به طور مستقیم و یا غیر مستقیم معشوق خود را به گل( که شکفتن را به خوبی به ذهن می رساند) تشبیه کرده است :
تو از کجا شکفتی ...
از آفاق کدوم قصه شکفتی ...
شب از اسم تو گل بارون ...
گل سرخ حضور تو ...