در جلسه‌ي صد و سیزدهم خانه ترانه‌ي اصفهان به نقد ترانه‌هاي اعضا مي‌پردازيم. با ما باشيد.

بنام خدا

گزارش جلسه ی 112 خانه ی ترانه ی اصفهان

تاریخ برگزاری جلسه:25/6/86

ساعت شروع:10/16

ساعت پایان:10/18

اعضای حاضر در جلسه:

بهاره رادهوش،بنفشه رادهوش،بیتا طباطبایی،هدی شاهپوری،محمد نکویی،مهدی لاری،محمد بکرانی،روزبه آزادی،؟مجیری،مریم قوی، ؟امیری،؟،؟

در ابتدای جلسه آقای آزادی خبرهای تازه ای را از دنیای موسیقی و ترانه به اطلاع اعضا رساندند0سپس آهنگی با صدای فرزاد فرومند و ترانه ی ابراهیم اسماعیلی پخش شد وبعد از آن خانم رادهوش به بررسی مقاله ای از دکتر سیامک بهرام پرور که به مربوط به نقد ترانه های شاملو بود پرداختند0

در ابتدا هر ترانه به طور مختصر مورد نقد و بررسی  قرار گرفت که برجسته ترین نکات مطرح شده در جلسه از این قرار بود:

یکی از اساسی ترین ابزارها در ترانه ی شاملو« زبان» است و در خوانش بعضی از اشعارش ناخودآگاه حس شعربودن آن اثر القا می شود و گاهی هم بلعکس کاملا" حس ترانه را القا می کند0

در جایی هم آقای آزادی با گنگ بودن تصاویر شاملو برخي از آثار كه از دید نویسنده ی مقاله نمي‌توان نام آن‌ها را ترانه گذاشت،مخالف بودند وآثار شاملو را خالی از سنگینی و گنگی میدانستند0

راجع به یکی دیگر از آثار شاملو بنام«هوای تازه»هم حرفهایی رد و بدل شد به این صورت که اشعار هوای تازه از دو جهت قابل بررسی ست، یکی اینکه از لحاظ زبانی و فرم شعری از ضعیف ترین کارهای شاملو شمرده می‌شود وجنبه ی مثبت این اثر،دارا بودن تمامی تحولات و جریان های زبانی دهه ی 1330 است و در عین حال اولین کتابی ست که شعر سپید را به جامعه ی هنری معرفی کرد0

مهمترین نکته درباره ی اثر«دختران ننه دریا»این بود که چنین اثری قابلیت آن را دارد که به عنوان برجسته ترین نمونه ی شعر روایی ، ابزاری باشد برای آموزش این نوع شعر0

یکی دیگر از ویژگی های شعر شاملو که او را نسبت به شاعران دیگر متمایز کرده است وجود دیالوگ هایی ست که شاعر هرازگاهی آن ها را در میانه ی روایت جا میدهد،از دغدغه ها و احساسات شخصی خود می گوید و بلافاصله آنها را نغز می کند000

پس از اتمام نقد این مقاله بخشی از ترانه  تیتراژ سریال «متهم گریخت» به همراه اصل ملودی پخش شد و راجع به کپی برداری از ملودی و ترانه هم حرف هایی به میان آمد0

با ترانه خوانی این دوستان جلسه به پایان رسید:

مهدی لاری

حميدرضا مجیری

مجتبي امیری

هدی شاهپوری

                                                                   هدی شاهپوری

در جلسه‌ي صد و دوازدهم خانم بنفشه رادهوش بر اساس مقاله‌اي از آقاي سيامك بهرام پرور، نگاهي به ترانه‌هاي شاملو خواهند داشت. گزارش اين جلسه روز چهارشنبه به استحضار مي‌رسد.

بنام خدا

جلسه ی 111 خانه ی ترانه، روز یکشنبه 18 شهریور 1386 رأس ساعت 16 شروع به فعالیت کرد0

در ابتدا قرار بر این بود که اعضای گروههای «ترانه متفاوت»،«ترانه تیتراژ»و«ترانه مذهبی»هر کدام برای خود جلساتی جداگانه تشکیل دهند و تا آخر جلسه گزارشی از نحوه ی نگارش مقاله ی خود ارائه کنند که به علت غیبت تمامی اعضای گروه ترانه ی متفاوت برنامه ی فوق لغو شد و جلسه در ابتدا به ترانه ی تیتراژ و سپس به ترانه ی مذهبی اختصاص یافت0

اولین مبحث با چند سوال شروع شد که تقریبا"هیچ کدام از سوالات به جوابی قطعی نرسید،مثلا" اگر ترانه ی فیلمی  خارج از فیلم شنیده شود و آن پتانسیلی را که در فیلم داشت ،در خارج از فیلم دارا نبود،نشانه ی ضعف ترانه است یا نه؟ یا اینکه در سرودن ترانه ی تیتراژ چه إلمان هایی علاوه بر المان ‌هاي معمول ترانه بايد مورد بررسي قرار بگيرد؟

در ادامه صحبت از ترانه های متن در فیلم های قبل از انقلاب شد و همراه با مثال هایی مورد بررسی قرار گرفت ،همچنین از سال های رکود ترانه ی تیتراژ و فیلم در بعد از انقلاب وپا گرفتن دوباره توسط ترانه سرایانی مثل نیلوفر لاری پور،افشین یدالهی،اهورا ایمان و000 هم حرف هایی به میان آمد0

نظر آقای آزادی هم بر این بود که يكي از اهداف ترانه ی تیتراژ به چشم آمدن عوامل سریال ها براي مخاطبان بود، که به خوبی جواب داد واین ترفند در سریال های ماه رمضان به اوج خود رسید0

تبادل نظری راجع به فیلم های موزیکال صورت گرفت واز نمونه های بارزی مثل فیلم های هفت ترانه و پرپرواز هم یاد شد0

گروه ترانه ی تیتراژ با دسته بندی مطالب مورد نیاز خود  و ارائه ی آن به جلسه کار گروهی خود را شروع کرد0

ادامه ی جلسه به ترانه ی مذهبی اختصاص یافت ،به نظر یکی از اعضا، ما بر خلاف ترانه ی تیتراژ، به علت نداشتن مثال های آنچنانی درباره ی ترانه ی مذهبی ناچاریم توجه خود را بیشتر به «بایدها»متمرکز کنیم و از این طریق به تهیه ی مقاله بپردازیم0

نظرات دیگری هم مطرح شد بر این اساس که در ترانه ی مذهبی زمانی محدودیت ها بیشتر می‌شود که ترانه به مداح مربوط شود ، در این صورت ترانه حالت عامیانه پیدا کره و نمی توان روال ترانه را با دید هنری پیش برد0

در ادامه، مقایسه ای میان ترانه های مذهبی در غرب و ترانه های مذهبی در ایران صورت گرفت و نظراتی داده شد که مبنی بر وجود انحراف و تغییرات در اتفاقات مذهبی در مسحیت بود،در صورتیکه در دین و مذهب ما جرئت ایجاد چنین تغییراتی وجود ندارد اما از طرفی دیگر توانایی شاخ و برگ دادن به یک حادثه و اتفاق دینی  در مذهب ما به وضوح قابل مشاهده است0

از دید یکی دیگر از اعضای خانه ی ترانه مهمترین چیزی که باعث بوجود آمدن مخالفت نسبت به یک ترانه ی مذهبی می شود مقوله ی آشنایی زدایی ست که ترانه سرا از آن بهره برده و باعث شده با دیدی متفاوت به ترانه اش نگاه شود که به طبع مخالفانی را هم در پی دارد0

سپس به تفاوت در نوع آفرينش هنر مذهبي در سينما اشاره شد و اينكه چرا ما در سينما به اين تفاوت رسيده‌ايم و در ترانه و شعر نه.چرا در تمام ترانه‌ها‌ي مذهبي تنها يك اتفاق مذهبي يا يك شخصيت توصيف مي‌شود و يا يك مونولوگ اغراق آميز با يك شخصيت مذهبي را داريم در حالي كه در سينما  ما نمونه‌هاي موفق سينمايي با ديد مذهبي را داريم. كه فيلم‌هاي "يك تكه نان"،‌"رنگ خدا" و ... مثال زده شد.

در آخر، با یادآوری تغییر ساعت جلسه در ماه مبارک رمضان (زمان برگزاری جلسات از ساعت 16 الی 18)با ترانه خوانی این افراد جلسه به پایان رسید:

مهدی لاری

بهاره رادهوش

آرزو صادقی

بنفشه رادهوش

هدی شاهپوری

روزبه آزادی

با توجه به گروه‌بندي مشخص شده در جلسات پيشين، در راستاي سه موضوع اصلي تحقيقات اعضاي خانه ترانه اصفهان در جلسه‌ي صد و يازدهم اين گروه‌ها جلسات جداگانه‌اي را برگزار خواهند كرد و برنامه هاي خود را براي تحقيقات گروهي مشخص خواهند كرد. در انتهاي اين جلسه هر گروه برنامه‌هاي خود را اعلام و زمان ارائه‌ي گزارشات را مشخص خواهد كرد. گرو‌ه‌ها به شكل زير بسته شده‌اند.

با ما باشيد.

به نام خدا

جلسه ی110 خانه ی ترانه مطابق هر یکشنبه ،رأس ساعت 30/16 با حضور 8 نفر از اعضا کار خود را با محوریت مد گرایی در ترانه اغاز کرد0

در ابتدا یکی از دوستان پیشنهاد کرد که در کنار برنامه های خانه ی ترانه به نقد مقاله هایی که به بررسی و نقد ترانه ها پرداخته است،پرداخته شود،که از طرف اکثریت مورد موافقت قرار گرفت0

سپس خانم شاهپوری به نکته هایی درباره ی مقاله ی خودشان اشاره کردند که پس از تعریف واژه ی مد بحث مفصلی درباره ی همین تعریف به وجود آمد،هر یک از دوستان نظر خاصی نسبت به این تعریف داشت و هیچ یک از این نظرات شبیه به هم نبود 0 آقای زارع استفاده از واژه ی« سبک» را در تعریف مد جایز نمی دانستند و با جمله ی «وام گرفتن مد ازفرهنگ های گوناگون» مخالف بودند همچنين آقاي آزادي مد را امري پويا و مبتكرانه نمي‌دانست و بر عكس آن را باعث ركود جريان هنري قلمداد كرد.

آقای بابایی فر هم از دغدغه ی خود راجع به چگونگی برداشت از مد صحبت کردند0

سپس تاریخچه ی مختصری از ترانه مورد بررسی قرار گرفت0

در ادامه به تفاوت های میان «مد»،«سبک»و«کلیشه»هم اشاره ای شد و نظر جمع بر این بود که مد و سبک دو مقوله ی کاملا" جدا از هم هستند ، یعنی مد شامل کیفیت اثر نمی شود و بيشتر در ظاهر اوامر و مسائل سطحي رخ مي‌دهد، ولی سبک مستقیما" با کیفیت آن هنر سروکار دارد0کلیشه در ترانه، تاریخ شروع مشخصی ندارد، ولی مد دارای تاریخ شروع و پایان است0

نظر آقای عاصی بر این بود که جایگاه  کلیشه در مرحله ای پس از مد قرار دارد0يعني پس از آنكه يك اتفاق در جامعه‌ي هنري مد شد، در صورت ماندگاري، به كليشه تبديل مي‌شود.

خانم خانی هم در آخر به این نکته اشاره کردند که مهمترین جنبه ی مثبت «مدگرایی در ترانه»این است که مخاطب را جذب می کند و جذب مخاطب مهمترین دغدغه ی یک شاعر و  ترانه سرا

است0

در آخر، تقریبا" همه، نظرات خودرا مبنی بر همه گیر بودن ناخود آگاه «مدگرایی»،مطرح کردند و با ترانه خوانی این دوستان جلسه رأس ساعت 19 با حضور 15 نفر از اعضا به پایان رسید:

مهدی لاری

آناهیتا مستاجران

محمد رضا بابایی فر

زهرا خانی

محسن عاصی

بنام خدا

جلسه ی109 خانه ی ترانه ی اصفهان در 14 شهریور86رأس ساعت 16.30با حضور17 نفر از اعضا مبحث خود را با محوریت پست مدرنیسم در ترانه آغاز کرد0

ابتذای جلسه (با شروعی متفاوت)با معرفی چند تن از اعضای جدید  که از اهالی موسیقی اصفهان بودند شروع شد0

بعد از معرفی دوستان،خانم تفنگساز چکیده ای از مقاله ی خودشان را ارائه کردند 0سپس تفاوتهای میان مدرنيسم و پست مدرنيسم بطور مختصر مورد بررسی  قرار گرفت و نظر دوستان این بود که در جامعه ی کنونی ایران مدرن و پست مدرن در هنرهایی از قبیل معماری،شعر،ترانه و فیلم به هیچ نقطه ی روشنی نرسیذه است0

راجع به جایگاه پست مدرن در ترانه هم مباحثی به میان کشیده شد که برجسته ترین مشکل پیش رو،دغدغه ی قبول واقع شدن آن در جامعه وبه اصطلاح، مخاطب است0 جامعه ی ما جامعه ای سنتی  ست،پس مدرن و پست مدرن کردن آن نمی تواند کار آسانی باشد و از طرفی برای تغییر دادن تفکرات یک جامعه زمان زیادی لازم است،پس به صرفه نیست که هر تفکری را طی کرده و پس از به بن بست رسیدن ،باز،راه دیگری را آغاز کنیم،شاید باید از تفکر و سبکی به تفکر و سبکی دیگر پرش کنیم یا به بیانی دیگر مسافت میان تفکرات را کوتاه کنیم0

درباره ی چگونگی جا انداختن پست مدرنیسم در جامعه هم نظراتی میان دوستان رد و بدل شد که نظر قریب به اتفاق همه این بود که جامعه ی ما جامعه ای جوان است که پتانسیل پست مدرنیسم را داراست و نکتهی قابل توجه این است که هیچ مکتبی از خارج به داخل جامعه نفوذ نمی کند و این خود افراد جامعه هستند که یکی یکی ، دوتادوتا از وضعیت و سبک حاکم احساس نارضایتی کرده وبا بروز دادن مخالفتشان و همچنین قانون گذشت زمان ،سبک جدید بوجود می آید0

یکی از جنبه های این مقاله که مورد بحث قرار گرفت مربوط به شاعران و ترانه سرایانی ست که آثاری به سبک پست مدرن دارند ،لازمه ی با این سبک نوشتن ،داشتن مطالعه ی کافی راجع  به پست مدرنیسم و اطلاعات کامل درباره ی این فلسفه است که متأ سفانه اکثر کسانی که سروده هایی به این سبک دارند  حتی نمی توانند به سوالات ساده ای راجع به پست مدرنیسم پاسخ دهند و اگر آثاری به این سبک دارند فقط جنبه ی تقلیدی دارد0

در آخر پس از یک جمع بندی کلی از گفته های دوستان، با شعر خوانی این افراد جلسه به پایان رسید0

بهاره رادهوش

هدی شاهپوری

آقای عاصی

محمد بکرانی

روزبه آزادی

                            هدی شاهپوری

------------------------------------------

از آقاي مهدي لاري به خاطر همكاري در نگارش گزارش جلسه‌ي قبل تشكر مي‌كنيم.

جلسه‌ي صد و نهم حانه ترانه اصفهان با مقاله‌اي تحت عنوان"پست مدرنيسم در ترانه" از خانم پريا تفنگساز وارد بحث خواهد شد.

"پست مدرنيسم در ترانه"

فلسفه پست مدرن در بهترین وجه به مثابه مفهوم خوشه ای پیچیده ایست که شامل عناصر زیر است:

دیدگاهی ضد یا پسا معرفت شناختی، موضوعی ضد ماهیت گرایی، ضدیت با واقع گرایی، ضدیت با شالوده گرایی، نفی نظریه‌ي توصیفات کلی، نفی واژگان نهایی، یعنی نفی اصول، قواعد، تمایزات، و مقولاتی که بی هیچ قید و شرطی برای تمامی زمان ها، مکا ن ها و اشخاص الزام آور است و قطعی تلقی می شود.

نوعی سوء ظن یا بد گمانی نسبت به فرا روایت ها  به ویژه فراروایت‌هایی که شاید بهترین تجسم آن را بتوان در ماتریالیسم دیالکتیک یافت.

هنر پست مدرن بیانگر معضلات مفهومی و انسانی متعددی است .

روش آن در ترکیب و در هم آمیختن حال و گذشته در واقع همان ایده محوری مدرنیسم در ادبیات و هنر است . یعنی اصول مونتاژ .

بدین ترتیب این شیوه ی سرهم بندی و ادغام و ترکیب در پست مدرن را نمی توان ابتکار یا ابداعی انقلابی و رادیکال دانست .

زبان پست مدرن با ایماج ها و تصاویری از گسست ها ی رادیکال، واژگونی، براندازی، انقطاع، تخطی ها، فرا رفتن ها، فرود آمدن ها،  زیر پا گذاشتن ها و داعیه های دال بر ترک و کنار گذاشتن و حتی دور انداختن مارکسیسم انقلابی و مکتب دادا سر بر آورد.

تفکر پست مدرن بر بازی های زبانی نا متجانس و نا همگن، امور نا متوافق، بی ثباتی ها و ناپایداری ها، گسست ها و تضاد ها تاکید دارد.

تفکر پست مدرن هر گفتگو را به جای آن که دیالوگ و یا مکالمه ای بین دو شریک بداند آن را نوعی بازی و رویارویی بین دو رقیب می داند .

در این تفکر اجماع جهانی و همگانی به هیچ وجه یک آرمان یا ایده آل محسوب می شود بلکه تلاش مداوم برای جستجوی معنی هرگز کار بزرگی به حساب نمی آید .

ویژگی شاخص هنر پست مدرن تاکید بر  کلیشه ، تقلید هزل آمیز از سبک ها ی مختلف  (pastiche) و اختلاط و امتزاج رنگ های مختلف (کولاژ /collage) است.

هنر در دنیای پست مدرن نه متعلق به چارچوب ارجاعی و معیار داوری خاصی است و نه به پروژه ی خاصی تعلق دارد . کثرت چشم اندازها به تجزیه و پراکندگی تجربه می انجامد و کولاژ به صورت اصلی ترین تکنیک عصر ما در می آید .

سبک های متعلق به دوران ها و فرهنگ های مختلف کنار هم قرار گرفته و با هم ترکیب و مونتاژ می شوند .

در هنر پست مدرن تکنولوژی مکن است پهلو به پهلوی ستون ها ی قدیمی و تزئینات رمانتیک قرار گیر د تا از این طریق تاثیر بسیار چشمگیر و فریبنده ای ایجاد کند .

به عنوان مثال در مقایسه با معماری مدرن ، در پست مدرن سنت نفی نمی شود و یا بر عکس نئوکلاسی سیسم مورد پرستش واقع نمی شود .

عناصر متعدد و متفاوت از ادوار مختلف دستچین شده و در شکلی هجوآمیز و طنزآلود در کنار هم قرار گیرند.

از جمله مهمترین و اصیلترین متفکران پست مدرن می توان به :

میشل فوکو، ژاک لاکان، رولان بارت،  ژان فرانسوا لیوتار،  ژاک دریدا،  ژولیا کریستوا و ژان بودریار اشاره کرد.

ویژگی ها :

الف) نوعی حس پذیری غیر کلی که از وحدت بخشی ها (اتحاد) و همگن سازی های (تجانس) سنتی اجتناب می کند .

ب) نوعی حس پذیری که طالب نوعی در هم پیچیدگی است و از حرکات و سکنات مغایر با اصول اخلاقی به وجد می آید .

ج) نوعی حس پذیری  که به مواردی چون اختلال ، بی نظمی ، آشفتگی ، اختلافات ، گسست ها و شکاف های موجود تن در داده و در عین حال از هر گونه موارد پارادوکس ، معماگونگی و تناقضات استقبال می کند و آماده ی حمایت و پیش بینی موارد غیر قابل طرح است .

د) نوعی حس پذیری که به تفاوت ها ، اختلاف ها و ناهمگنی ها احترام گذاشته و بیشتر به گونه های خاص و واحد توجه دارد تا به انتزاعی و کلی .

پست مدرنیته را می توان به عنوان نوعی دانش یا معرفت نیز معرفی کرد .

برای نمونه معرفت پست مدرن را می توان در قالب اشکال و موارد زیر یافت :

1)      بد بینی معرفت شناختی

2)      ضد عقلگرایی

3)      ضد اصالت نفس یا نام گرایی

4)      تکثر گرایی (پلورالیسم)